ZATÜRRE (Pnömokok) AŞILARI

                                                                    ZATÜRRE (Pnömokok)AŞILARI

                                                                        Zatürre (pnömoni)nedir?

                                                      

Zatürre (pnömoni) akciğer enfeksiyonudur. Bakteri ve virüsler zatürreye neden olabilir. Zatürrenin en sık nedeni pnömokok bakterisidir. En sık zatürre yapabilen virüs grip (influenza)virüsüdür. Pandemik COVID-19 virüsü de  zatürreye neden olmaktadır.

Zatürre aşısı tüm zatürre etkenlerine karşı koruma sağlar mı?

Toplumda zatürre aşısı olarak bilinen aşı en sık zatürreye neden olan pnömokok bakterisine karşı korunma amaçlı geliştirilmiş bir aşıdır.

Her yıl tekrarlanması gereken grip aşısı, bu virusun neden olduğu zatürreden korunmada yardımcı olur.

COVID-19 için kullanımda bir aşı henüz yoktur.

Risk gruplarında zatürre aşısı ve grip aşısı yapılması COVID-19 gibi akciğerleri hedef alan iki etkene karşı koruma sağladığı için yararlıdır.

Pnömokoklar hangi enfeksiyonlara neden olur?

Zatürre pnömokokların neden olduğu enfeksiyonların en önemlisidir. Bu bakteri orta kulak enfeksiyonları, sinüzit ,menenjit ve sepsis gibi enfeksiyonlara yol açabilir.

                                                         

Pnömokok aşıları

Pnömokokların vücudumuzdaki doğal bağışıklık hücre ve maddelerinden korunmasını sağlayan bir kapsülü vardır.Aşıların içeriğinde bu kapsülde bulunan yapılar bulunmaktadır. Polisakkarid pnömokok aşısı ve konjuge pnömokok aşısı olmak üzere iki tür pnömokok aşısı vardır

Polisakkarid Pnömokok Aşısı (PPA)

Halen kullanımda olan ve ülkemizde de ruhsatlı PPA23, 1983 yılından beri ≥65 yaş erişkinlere önerilen bir aşıdır.

Konjuge Pnömokok Aşısı (KPA)

Konjuge pnömokok aşısı pnömokokların saflaştırılmış kapsül polisakkaridlerinin protein konjugasyonu ile elde edilen bir aşıdır. Hücresel bağışıklığı tetikler. Çocukların aşılanması toplumsal bağışıklığı da sağlayarak, erişkin hastalıklarını önlemektedir. KPA7, 2008 yılında ülkemizde çocukluk çağı aşılama şemasına girmiştir. On üç pnömokok kapsül polisakkaridi içeren KPA13, 2011 yılında kullanılmaya başlanmıştır.

PPA ve KPA neden birlikte uygulanır?

Pnömokok aşılarının kapsadığı polisakkaridler ciddi pnömokok hastalığında en sık görülen türlerden seçilmiştir. PPA aşısının daha fazla ciddi hastalık yapan pnömokok türü içermesi ve KPA’nın daha güçlü bağışıklama oluşturması gerekçesiyle  iki aşının birlikte kullanımı önerilmektedir.Bağışıklık yetmezliği ve pnömokok enfeksiyonları için risk taşıyan hastalıklarda önce KPA ve daha sonra PPA şeklinde aşı uygulanmalıdır.

Zatürre aşısı olması gereken risk grupları hangileridir?

  • 65 yaş üstü bireyler
  • Kronik kalp hastalığı
  • Kronik akciğer hastalığı
  • Kronik böbrek yetmezliği
  • Kronik karaciğer hastalığı
  • Diyabet
  • Beyin omurilik sıvısı kaçağı nedeniyle tekrarlayan menenjit riski olanlar
  • Koklear(iç kulak) implantı olanlar
  • Orak hücreli anemi ve diğer hemoglobinopatiler,
  • Dalak işlevi olmayan ya da dalağı çıkarılacak olanlar(fonksiyonel ya da anatomik aspleni)
  • HIV/AIDS enfeksiyonu
  • Radyasyon tedavisi ve bağışıklık baskılayıcı tedavi verilen hastalıklar
  • Hodgkin hastalığı ve kanserler
  • Lenfoma, lösemi
  • Organ transplantasyonu
  • Doğumsal ya da edinsel bağışıklık yetmezlikleri
  • Multiple miyelom
  • Alkolizm

Zatürre aşısı nasıl uygulanır?

Pnömokok aşısı uygulanması gerekli olduğunda, ilk olarak KPA13 uygulanmalıdır.

PPA23, KPA13’den en az 8 hafta sonra (65 yaş ve üzeri sağlıklı bireylerde en az 1 yıl sonra) ve son PPA23’den en erken 5 yıl sonra olacak şekilde uygulanır.

Hangi ameliyatlar için zatürre aşısı yapılmalıdır?

Dalak çıkarma ve koklear implant ameliyatlarında pnömokok aşıları ameliyattan en az 2 hafta önce tamamlanmalıdır. Pnömokok aşılaması risk grupları pnömokok aşılama şemasına göre uygulanır. Ameliyat öncesi aşılanmamış olanların aşılaması ameliyattan en erken 2 hafta sonra yapılmalıdır. 2 yaşından önce kohlear implant yapılmış olan çocuklara 2 yaşına geldiklerinde PPA23 yapılmalıdır.

Zatürre aşısı ne zaman uygulanır? Yan etkileri nelerdir?

Zatürre aşısı yılın her ayında yaptırılabilir. Kol kasından uygulanır. Enjeksiyon yerinde ağrı ve hassasiyet olabilir. Önemli bir yan etkisi yoktur.

                                                                      

 

Bu gönderiyi paylaş